Het Hengelose afvalbeleid is al vele jaren kommer en kwel. Vier jaar geleden was dit een van de belangrijkste verkiezingsitems. De afgelopen vier jaar is er niets aan gedaan om de neerwaartse spiraal om te buigen. De verloedering van de leefomgeving door afvaldump is toegenomen en de vervuiling van de gescheiden afvalstromen is onbeheersbaar geworden. Gevolg is dat de kosten sterk oplopen en recyclebaar afval alsnog de verbrandingsoven ingaat.

Oorzaak van dit alles is de eenzijdige focus op vermindering van het restafval. Hieronder een overzicht van maatregelen die zullen leiden tot een radicaal ander afval beleid. Voor het nascheiden van verpakkingen neemt Hengelose Burgers het initiatief om met gelijkgestemde fracties in Twente de krachten te bundelen.

Stoppen met Diftar, twee vaste tarieven. Voor eenpersoons en meerpersoonshuishoudens.

Diftar is zijn doel voorbij geschoten, de nadelen zijn groter dan de voordelen. De vervuiling van de leefomgeving door dump en kans op rattenoverlast is onacceptabel. In steeds meer steden, o.a. Enschede, wil men er van af. Recentelijk zijn Arnhem (na een referendum) en Bunschoten gestopt met Diftar.

Achterliggende gedachte bij Diftar (gedifferentieerde tarieven) is dat dat de vervuiler betaalt. Hierbij gaat het dan meestal om restafval dat belast wordt aan de hand de aangeboden hoeveelheid. Echter een inwoner die zijn restafval keurig in de daarvoor bestemde bak gooit is geen vervuiler. Inwoners produceren geen afval maar houden het over. Komt bij dat het belasten op basis van volume in plaats van gewicht niet eerlijk is omdat in de afvalbranche de kosten bepaald worden aan de hand van het gewicht.

Diftar is een onsolidair systeem, grote gezinnen en inwoners met veel medisch afval betalen de hoofdprijs. Veel medisch afval wordt vaak gecompenseerd met speciale regelingen maar die zijn ingewikkeld en privacygevoelig. Bovendien zijn er extra administratieve kosten aan verbonden.

Diftar veroorzaak ontwijk gedrag in de vorm van bijplaatsingen en afvaldump. In 2019 hebben in Hengelo bijna 3.000 huishoudens helemaal geen variabel tarief betaald, de zogenaamde 0-aanbieders. Bij ruim 5.000 huishouden die wel een variabel tarief betaalden was dit minder dan €10,-

Het ontwijkgedrag veroorzaakt vervuiling van de gescheiden afvalstromen zoals papier, textiel, bioafval en PMD. Brancheorganisaties luiden de noodklok over de toenemende vervuiling met als gevolg afkeur en hoge kosten. De afkeur zorgt ervoor dat kostbare grondstoffen uiteindelijk de verbrandingsoven ingaan. Deze brancheorganisaties en ook het CPB (rapport uit 2017) zien als voornaamste oorzaak de eenzijdige focus op vermindering van het restafval.
In Hengelo moest in 2020 door de vervuiling van het PMD €730.000,- uit de algemene middelen bijgepast worden.

Naast bovengenoemde nadelen veroorzaakt Diftar extra kosten omdat alles met behulp van een pasjessysteem geregistreerd en administratief verwerkt moet worden.

Het is mogelijk om op een verstandige manier toch enige differentiatie toe te passen zonder dat dit ontwijkgedrag tot gevolg heeft. In gemeenten zonder Diftar wordt een beperkt aantal vaste tarieven toegepast op basis van de grootte van het huishouden. Om het simpel te houden stel ik voor (net als in Almelo) twee vaste tarieven in te voeren. Voor eenpersoonshuishoudens en voor meerpersoonshuishoudens.

Stoppen met omgekeerd inzamelen en overgaan op nascheiden. Alle oranje en blauwe bovengrondse containers komen te vervallen. Ook hoogbouw kan het bioafval gescheiden inleveren. Papier wordt “bij de voordeur” opgehaald.

De invoering van het omgekeerd inzamelen in 2018 was ondoordacht. Hengelo had en heeft geen integraal afvalbeleidsplan. Er zat en zit nog steeds teveel composteerbaar bioafval in het restafval. De combinatie van Diftar en omgekeerd inzamelen is funest voor de kwaliteit van de gescheiden afvalstromen. Het omgekeerd inzamelen is de inwoners door de strot geduwd. Er was geen enkel draaglak. Meer dan 80% van de huishoudens wilde de grijze container houden. De gemeente dacht samen met Twente Milieu het gebrek aan draagvlak te compenseren met een kostbare propaganda campagne. De asociaal dure keuzecontainer is de grootste volksverlakkerij uit de Hengelose geschiedenis.

Gezien de successen in andere steden en het falende huidige systeem waarbij door de vervuiling grote hoeveelheden verpakkingsafval de verbrandingsoven ingaan, willen we zo spoedig mogelijk overgaan op nascheiden van de verpakkingen uit het restafval. Door over te gaan op nascheiden vervallen de ondergrondse containers in de laagbouw en kunnen verplaatst worden naar de hoogbouw voor korte loopafstanden en extra capaciteit. De schotten die in de trommels gelast zijn worden er weer uitgehaald zodat van de maximale grootte gebruik gemaakt kan worden voor de verpakkingen samen met het restafval.

Bij de laagbouw gaat het restafval samen met de verpakkingen in de oranje 240 L. container die iedere 14 dagen geleegd zal worden. Door over te gaan op nascheiden komen alle bovengrondse containers te vervallen. Ook de blauwe papier containers. Papier wordt door de verenigingen “bij de voordeur opgehaald”. De garantievergoeding moet aanzienlijk hoger worden.

Omdat we ook stoppen met Diftar zal er bij de laagbouw veel meer GFT ingezameld worden dat nu nog in het restafval terecht komt. Alle huishoudens in de hoogbouw krijgen de mogelijkheid hun bioafval gescheiden in te leveren. Hiervoor zullen op korte loopafstand GFE-verzamelcontainers geplaatst worden. Deze worden iedere week geleegd en schoongemaakt.

O.a. sterke verbetering service op grof afval en betere logistiek op het Milieupark met twee routes. Prestatieovereenkomst afsluiten met Twente Milieu en schone milieueilanden.

Om het dumpen van grof huishoudelijk afval tegen te gaan en de inwoners beter te faciliteren verhogen we het stortquotum van 50 naar 100 kg. Ook wordt het mogelijk 2 keer per jaar 3m³ grof huishoudelijk afval c.q. grof tuinafval zonder extra kosten op afroep van huis op te laten halen.
De afvalstromen waar nu op het Milieupark al geen kosten aan verbonden zijn worden uitgebreid met hout, hard plastic, matrassen en autobanden zonder velg.

Het afvoeren van grof afval naar het Milieupark aan de Wegtersweg moet zo laagdrempelig mogelijk zijn. Om filevorming tegen te gaan komen er twee routes.
Een route zonder betaling waarbij men niet over de weegbrug hoeft en een route voor grof afval boven de 100 kg. per jaar waar kosten aan verbonden zijn.

De boete op afvaldump wordt verhoogd naar €200,- en de opruimkosten worden in rekening gebracht bij de dader. Geen camera’s in verband met het zogenaamde waterbedeffect maar BOA’s die op heterdaad verbaliseren.

Naast Diftar, waar we mee stoppen, zijn storingen en te late ledigingen een oorzaak van bijplaatsingen en dump. Door het weghalen van alle bovengrondse containers vervallen al een groot aantal potentiële dumpplekken.

Op alle containers komt een QR code waar volle containers en storingen laagdrempelig gemeld kunnen worden.
Er zal met Twente Milieu een prestatieovereenkomst afgesloten worden op basis van de kwaliteit van de geleverde dienstverlening. Een boete bij teveel storingen en te late ledigingen.
Twente Milieu dient alle containerlocaties opgeruimd en schoon te houden. Ook hier worden ze op afgerekend.

Op het Milieupark aan de Wegtersweg komt een kringloopwinkel voor inleveren herbruikbare spullen. Dit wordt gecombineerd met een WeCycle inleverpunt voor elektrische apparaten en een Repaircafé.

 

Financiering van de plannen

De afvalbegroting is niet inzichtelijk. De gemeenteraad ziet nooit wat de werkelijke lasten en baten zijn. Grote bedragen die op het milieupark door de inwoners worden afgerekend staan niet apart vermeld in de begroting. Onlangs is via een gerechtelijke procedure aangetoond dat een grote last plaagdierbestrijding onrechtmatig uit de afvalbegroting werd betaald.
Er zijn bezuinigingen op de afvalbegroting mogelijk zonder dat dit ten koste gaat van de dienstverlening. Verder is het de vraag of bepaalde lasten niet uit een andere begroting betaald zouden moeten worden.
De gemeente Borne heeft een veel lagere afvalstoffenheffing dan Hengelo en biedt ook nog eens veel meer service. Wij willen dat de Hengelose Rekenkamer hier onderzoek naar doet.

Eddy van Essen
Volg mij op
Laatste berichten van Eddy van Essen (alles zien)
Deel dit artikel: